Telefon za kierownicą — dlaczego kilka sekund uwagi może zmienić sytuację na drodze?

„Tylko sprawdzę wiadomość”

Problem z telefonem podczas jazdy nie polega wyłącznie na tym, że kierowca patrzy przez chwilę w ekran.

Telefon może angażować jednocześnie wzrok, uwagę, pamięć roboczą, podejmowanie decyzji i koordynację ruchową.

Czy człowiek naprawdę potrafi robić dwie rzeczy naraz?

W wielu sytuacjach nie wykonujemy dwóch wymagających zadań równocześnie. Raczej szybko przełączamy uwagę.

Przegląd 206 artykułów i 350 analiz dotyczących zadań dodatkowych podczas prowadzenia wykazał, że 80% analiz wskazywało na negatywny związek między zadaniem dodatkowym a wykonaniem jazdy. [1]

Nie tylko rozmowa

Metaanaliza badań naturalistycznych wskazała, że zadania wymagające odwrócenia wzroku od drogi, takie jak wybieranie numeru, szukanie telefonu czy pisanie, wiązały się z większym ryzykiem zdarzeń krytycznych niż zadania niewymagające odwracania wzroku w takim samym stopniu. [2]

Dlaczego telefon jest tak kuszący?

Nowa wiadomość, powiadomienie czy ciekawość tworzą natychmiastowy impuls.

Systematyczny przegląd 44 badań wykazał związki problematycznego używania telefonu z częstszym używaniem telefonu na drodze oraz, w części badań, z pogorszeniem wykonania i zdarzeniami związanymi z bezpieczeństwem. Autorzy podkreślili jednak ograniczenia jakości badań. [3]

Najlepsza strategia nie polega tylko na silnej woli

Przed ruszeniem:

• wycisz powiadomienia,
• odłóż telefon poza zasięg ręki,
• ustaw nawigację wcześniej,
• jeśli musisz użyć telefonu, zatrzymaj się bezpiecznie.

To zmienia środowisko, a nie tylko wymaga większej samokontroli.

FAQ

Czy rozmowa przez telefon jest bezpieczna z zestawem głośnomówiącym?

Zestaw eliminuje część problemu z trzymaniem telefonu i odwracaniem wzroku, ale rozmowa nadal angażuje uwagę. [4]

Czy nawigacja w telefonie rozprasza?

Może. Najbezpieczniej przygotować trasę przed rozpoczęciem jazdy i ograniczyć ręczną obsługę urządzenia.

Dlaczego telefon tak mocno przyciąga uwagę?

Powiadomienia i nawyki związane z telefonem mogą tworzyć silny impuls do sprawdzania urządzenia.

Źródła

1. Huemer, A. K. et al. (2018). Systematic review of observational studies on secondary task engagement while driving. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30055511/
2. Safety-critical event risk associated with cell phone tasks. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26724505/
3. Rahmillah, F. I. et al. (2023). Is distraction on the road associated with maladaptive mobile phone use?. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36580764/
4. Caird, J. K. et al. (2018). Does Talking on a Cell Phone, With a Passenger, or Dialing Affect Driving Performance?. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29351023/