Dlaczego kierowca popełnia błędy, mimo że zna przepisy?

Wiedzieć to nie to samo co zrobić

Kierowca może wiedzieć, że nie należy prowadzić podczas silnego zmęczenia, a jednak powiedzieć: „Jeszcze tylko 30 kilometrów”. Może wiedzieć, że telefon rozprasza, a mimo to po niego sięgnąć.

Bezpieczna jazda nie jest wyłącznie problemem wiedzy. Jest również problemem decyzji, nawyków i samoregulacji.

Co zwiększa ryzyko błędu?

Na decyzje mogą wpływać zmęczenie, stres, presja czasu, rozproszenie, silne emocje, rutyna, nadmierna pewność siebie i zbyt wiele informacji jednocześnie.

Błąd nie zawsze oznacza brak umiejętności

Kierowca może popełnić błąd mimo dużego doświadczenia. Warto więc pytać nie tylko „czy jestem dobrym kierowcą?”, ale również:

„W jakich warunkach moje możliwości są słabsze?”

Rozproszenie to więcej niż telefon

Systematyczny przegląd różnych rozproszeń kierowcy wskazał, że angażowanie się w dodatkowe zadania podczas prowadzenia jest zasadniczo niekorzystne dla wykonania jazdy. [1]

Telefon jest widocznym przykładem, ale podobną rolę mogą odgrywać obsługa nawigacji, jedzenie, intensywna rozmowa czy zajmowanie się dzieckiem.

„Mnie to nie dotyczy”

Jeżeli przez lata nic złego się nie wydarzyło, łatwo dojść do wniosku, że ryzykowne zachowanie jest bezpieczne. Brak konsekwencji w przeszłości nie jest jednak dowodem bezpieczeństwa.

Jak podejmować lepsze decyzje?

Pomagają proste zasady ustalone wcześniej:

• Jeżeli jestem bardzo zmęczony → robię przerwę.
• Jeżeli telefon wymaga obsługi → zatrzymuję się.
• Jeżeli czuję silną złość → zwiększam dystans.
• Jeżeli nie jestem pewien manewru → rezygnuję z niego.

Takie reguły zmniejszają potrzebę podejmowania decyzji „na gorąco”.

Bezpieczeństwo jako margines

Dobry kierowca nie musi wykorzystywać całych swoich możliwości. Warto zostawiać margines czasu, odległości, uwagi i energii.

FAQ

Czy znajomość przepisów wystarcza?

Nie. Wiedza jest ważna, ale bezpieczeństwo zależy również od zachowania, uwagi, stanu psychofizycznego i warunków sytuacyjnych.

Dlaczego doświadczeni kierowcy też popełniają błędy?

Doświadczenie nie eliminuje zmęczenia, rozproszenia, stresu ani ograniczeń uwagi.

Źródła

1. Young, K. L. et al. (2014). Multiple driver distractions: a systemic transport problem. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25073420/
2. Huemer, A. K. et al. (2018). Systematic review of observational studies on secondary task engagement while driving. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30055511/